Katılım Bankacılığı Nedir?

Faizsizlik prensiplerine göre çalışan, bu prensipler doğrultusunda her çeşit bankacılık faaliyetlerini hayata geçiren, kâr ve zarara katılma esasına göre fon toplayarak ticaret, ortaklık ve finansal kiralama gibi yöntemlerle fon kullandıran bankacılık yöntemine katılım bankacılığı adı verilmektedir. Bankaların adlarında yer alan “katılım” kelimesi yapılan bankacılık türünün kâr ve zarara katılma prensibine dayalı olduğunu göstermek için kullanılmaktadır. Katılım bankaları, tasarruf sahiplerinden toplamış oldukları fonları, faizsiz finansman prensipleri dahilinde ticarette ve sanayide değerlendirmekte, ortaya çıkan kâr ve zararı da tasarruf sahipleriyle paylaşmaktadırlar.

Faizsizlik Prensibi Ne Demektir?

Katılım bankalarının varlık nedenleri ve başlıca kuralları “faizsizlik prensibi”dir. Bu prensibi şu şekilde açıklayabiliriz: katılım bankaları faiz yerine kâr ve zarara katılma esasına göre fon toplamak ve müşterilerinin gereksinim duyduğu malı satıcılardan peşin olarak temin ederek müşterilerine vadeli olarak satmaktır. Bunun yanı sıra kiralama ve ortaklık gibi yöntemlerle de fon kullandırılmaktadır.

Faizsiz bankacılık ilkelerine uygun bir şekilde faaliyet göstermeleri için her katılım bankası bünyesinde danışma kurulları oluşturulmuş durumdadır. Katılım bankaların tüm ürün ve süreçleri için bu kurulların onayı alınmaktadır.

Katılım Bankaları Neden Kurulmuştur?

Dünyada olduğu gibi ülkemizde de halkın bir kesimi faiz gelirlerinden uzak durmayı tercih etmektedir. Durum böyle olunca bankalara gitmeyen fonlar kullanılmayarak kenarda kalmaktadır. Ekonomiyi ve tasarruf sahiplerini olumsuz olarak etkileyen bu durum katılım bankaları ile çözüme ulaştırılmaktadır. Faiz hassasiyeti sebebiyle bankalara gitmeyen fonları ekonomiye kazandırmak ve aynı zamanda da tasarruf sahiplerinin fonlarını değerlendirmelerine yardımcı olmak amacıyla katılım bankaları kurulmuştur.

Katılım Bankaları İle Diğer Bankalar Arasındaki Farklar Nelerdir?

Fonksiyonları bakımından katılım ve mevduat bankaları birbirine benzemekle birlikte fon toplama ve fon kullandırma yöntemleri açısından tamamen farklılık göstermektedirler. Mevduat bankaları faiz karşılığı fon toplamakta ve yine aynı şekilde faiz karşılığı ödünç para vermektedirler. Katılım bankaları ise işlemlerinde kesinlikle faize yer vermemekte olup, kâr ve zarara katılma yöntemiyle ortaklık esasına göre fon toplamaktadır. Fon kullandırma yöntemi ise ticaret, ortaklık ve kiralama gibi esaslara bağlı olarak gerçekleştirilmektedir.

Katılım bankaları ve mevduat bankalarının tasarruf sahiplerine verdikleri faiz ve kâr payı oranlarının birbirine yakın olması kamuoyunda bu bankalar arasında fark olmadığı yönünde algılar oluştursa da bu algı gerçeği yansıtmamaktadır.

Katılım Bankalarındaki Tasarruflar Güvence Altında Mıdır?

Diğer bankalarda olduğu gibi katılım bankalarında bulunan tasarruflarda kâr payı dahil kişi başı 100 bin TL’lik kısmı Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’nun yani devletin güvencesi altındadır. Bu sayede hem kişilerin tasarrufları hem de ülke ekonomisi için son derece önemli olan bankacılık sistemi koruma altına alınmış olmaktadır.

Katılım Bankalarının Türk Finans ve Sermaye Piyasalarına Kazandırdığı Ürünler

Murabaha (finansal alım-satım), murabaha kart, mudarebe (emek-sermaye ortaklığı), muşareke (kâr-zarar ortaklığı), karz-ı hasen (güzel borç/faizsiz ödünç), selem (para peşin, mal veresiye satış), istisna (eser sözleşmesi), faizsiz BES, sukuk (kira sertifikası) katılım endeksleri ve katılım endeksine dayalı borsa yatırım fonları, katılım sigortası ve yatırım vekaleti katılım bankalarının ülkemizin finans ve sermaye piyasalarına kazandırdığı ürünler arasında yer almaktadır.

KOBİ’lere Finansman Desteği

Ülkemizde mali sistemden yeterli miktarda finansman desteği sağlayamayan çok sayıda küçük ve orta ölçekli işletme bulunmaktadır. Katılım bankaları bu işletmelere finansal kiralama ve diğer yöntemlerle uygun koşullarda yatırım malları temin etmektedir. Bu sayede üretim ve istihdam artmakta ve aynı zamanda dış ticarete de katkı sağlanmaktadır. Bunun yanı sıra katılım bankaları kaynaklarının bir kısmını özellikle ihracat olmak üzere döviz kazandırıcı hizmetlerin finansmanına tahsis etmektedirler. Bunun sonucunda da ülkemize döviz girdisi artmaktadır.

About Author

Leave A Reply